دیگر اخبار
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: کنفرانس بین المللی «گفتگوهای فرهنگی ایران و جهان عرب در عرصه اعتدال و عقلانیت» در راستای...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی با صدور پیامی درگذشت آیت‌الله سیدابراهیم خسروشاهی را...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد صادق کاملان در مصاحبه اختصاصی با سایت پژوهشگاه علوم...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: آیین افتتاح مرکز تخصصی حوزوی «فلسفه اسلامی اسراء» تحت اشراف حکیم متاله حضرت آیت الله...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: آیین افتتاح مرکز تخصصی حوزوی «فلسفه اسلامی اسراء» تحت اشراف حکیم متاله حضرت آیت الله...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: نشست علمی بررسی کتاب «الگوی بازار اسلامی» از منظر آیت الله العظمی جوادی آملی در محل...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی با بیان اینکه بالاترين و برجسته‌ترين چهره انسانيّت آن است...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: سید رضا صالحی امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه برنامه های خود در سفر به شهر مقدس...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حضرت آيت الله العظمي جوادی آملی در جلسه درس اخلاق اين هفته خود كه در نمازخانه بنياد...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: جمعی از مسئولان و مدیران مرکز خدمات حوزه های علمیه با حضور در بنیاد بین المللی علوم...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حضرت آيت الله العظمي جوادي آملي در جلسه درس خارج فقه امروز خود كه در مسجد اعظم برگزار شد...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در پی ارتحال آیت الله هاشمی رفسنجانی ، حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی، در پیام خود ایشان...
متن خبر

شناسه : 1129948

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: به مناسبت روز جهانی فلسفه، یادداشتی با عنوان رویکرد آیت‌الله جوادی‌آملی به «علم دینی» از حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا ریاست پژوهشگاه علوم وحیانی معارج در صفحه اندیشه روزنامه ایران به چاپ رسیده است که در ادامه از نظر می گذرانیم.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی اسراء: به مناسبت روز جهانی فلسفه، یادداشتی با عنوان رویکرد آیت‌الله جوادی‌آملی به «علم دینی» از حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا ریاست پژوهشگاه علوم وحیانی معارج در صفحه اندیشه روزنامه ایران به چاپ رسیده است که در ادامه از نظر می گذرانیم.

حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا:

علم دینی در جهان اسلام موضوعی متأخر است و نخستین‌بار طرح این مسأله به سال ۱۹۷۸ در نشستی در مکه بازمی‌گردد.

آیت‌الله جوادی آملی از جمله عالمانی است که در زمینه علم‌دینی صاحب رأی است. به زعم او، «علم» یک برساخته فرهنگی، تاریخی و اجتماعی محض نیست و از ارزش شناختاری برخوردار است؛ به تعبیری، علم در ذاتیات خودِ دین نهفته نیست و به دینی و غیردینی متصف نمی‌شود.

آیت‌الله جوادی آملی همچنین علم دینی را با حیثیت‌های مختلف به کار برده است؛ یکی از این حیثیت‌ها به «موضوع» علم بازمی‌گردد؛ به این معنا که اگر «موضوع دانش» شما دین بود، این علم‌دینی خوانده می‌شود و اگر موضوع غیر دین بود، علم نیز غیردینی خواهد بود. به زعم آیت‌الله جوادی آملی، حیثیت دیگر علم از جهت متافیزیک علم است. واقعیت این است که در حوزه حکمت اسلامی، علم به دانش طبیعی منحصر نمی‌شود.

برخی معتقدند  علم به لحاظ عالم نیز می‌تواند به دینی و غیردینی متصف شود. بنابراین چنانچه عالم متدین باشد، علم دینی است و چنانچه عالم متدین نباشد، علم نیز غیردینی است. اما آیت‌الله جوادی آملی نقدی را به این دیدگاه وارد می‌داند. به زعم او، از افق رفتار عالمان نمی‌توان به این نتیجه رسید که علم تولیدی آنها اسلامی یا غیراسلامی است چرا که علم به متافیزیک و روش‌اش باز می‌گردد و تا آن درست نشود «علم دینی» محقق نخواهد شد.

به باور آیت‌الله جوادی‌آملی، بین «عالم» و «علم دینی» تناسب وجود دارد اما با یک نگاه ژرف‌تر. علم باید از متافیزیکی برخوردار باشد که با اعتقاد عالم سازگار است. صرف اینکه رفتار عالم، دینی باشد نمی‌توان جامعه‌ای را دینی خواند. داشتن هنجارهای دینی مثبت است اما نمی‌توان به آن بسنده کرد.

حیثیت تاریخی، تمدنی و فرهنگی از دیگر موضوعات و وجوه مهم در بحث علم دینی است که البته در آثار آیت‌الله جوادی‌آملی کمتر محل بحث واقع شده است، اما این ظرفیت در بیانات او وجود دارد. بر این اساس، ممکن نیست نظام علمی پمپاژکننده فرهنگ سکولار باشد اما خود «فرهنگی دینی» داشته باشد.