تیتر اخبار | < بایگانی
حجت الاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی:
در امر آموزش آنچه اهمیت ویژه دارد مسئله «تفقه در دین» است
حجت الاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی:
برگزار شدن یا نشدن مراسم محرم باید از جایگاه فقاهت اعلام شود

دیگر اخبار
شروع درس خارج فقه آیت الله العظمی جوادی آملی در سال تحصیلی جدید

شروع درس خارج فقه آیت الله العظمی جوادی آملی در سال تحصیلی جدید

پیام آیت‌الله العظمی جوادی آملی به مراسم افتتاحیه حوزه علمیه ابهر (زنجان)

پیام آیت‌الله العظمی جوادی آملی به مراسم افتتاحیه حوزه علمیه ابهر (زنجان)

پیام تسلیت آیت الله العظمی جوادی آملی در پی ارتحال آیت الله صانعی

پیام تسلیت آیت الله العظمی جوادی آملی در پی ارتحال آیت الله صانعی

پیام آیت الله العظمی جوادی آملی به همایش بین المللی

پیام آیت الله العظمی جوادی آملی به همایش بین المللی "اخلاق، الهیات و بلایای فراگیر"

در امر آموزش آنچه اهمیت ویژه دارد مسئله «تفقه در دین» است

در امر آموزش آنچه اهمیت ویژه دارد مسئله «تفقه در دین» است

نمایشگر دسته ای مطالب
شناسه : 24490226
در گفتگو با عضو هئیت علمی پژوهشکده قرآن و عترت بنیاد اسراء مطرح شد:


پایگاه اطلاع رسانی اسراء: همزمان با هفته پژوهش، مراسم رونمایی از کتاب گرانسنگ «سلونی قبل ان تفقدونی» (تحریر نهج البلاغه) تالیف حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی برگزار می‌گردد. به همین مناسبت با حجت الاسلام محمّد علی پرهیزگار عضو هئیت علمی پژوهشکده قرآن و عترت و مدیر گروه نهج البلاغه بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء در خصوص ویژگی‌های ممتاز این اثر فاخر که آن را از سایر شروح نهج البلاغه متمایز می‌­کند، به گفتگو نشسته‌ایم،

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: همزمان با هفته پژوهش، مراسم رونمایی از کتاب گرانسنگ «سلونی قبل ان تفقدونی» (تحریر نهج البلاغه) تالیف حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی روز یکشنبه 24 آذرماه 1398 در محل سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌گردد.

 

به همین مناسبت با حجت الاسلام محمّد علی پرهیزگار عضو هئیت علمی پژوهشکده قرآن و عترت و مدیر گروه نهج البلاغه بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء در خصوص ویژگی‌های ممتاز این اثر فاخر که آن را از سایر شروح نهج البلاغه متمایز می‌­کند، به گفتگو نشسته‌ایم، که در ادامه توجه شما را به این مصاحبه جلب می‌کنیم:

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: با تشکر از وقتی که اختصاص دادید. در شروع گفتگو لطفاً کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» را برای خوانندگان محترم، معرفی کنید.

حجت الاسلام پرهیزگار: بسم الله الرحمن الرحیم. کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» تحریر و تفسیر کتاب گرانسنگ نهج البلاغه تالیف حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی است که جزء جدیدترین آثار منتشر شده از ایشان است. این کتاب حاصل 27 سال تفسیر و تحریر نهج البلاغه توسط علامه جوادی آملی است که از سال 1371 در خطبه‌های نماز جمعه شهر مقدس قم آغاز شده و در جلسات درس اخلاق روزهای پنجشنبه ایشان ادامه دارد که در محل نمازخانه بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار می‌شود. این اثر گرانسنگ حدود 22 مجلد خواهد بود و برای بهره‌مندی همه سطوح جامعه، اعم از فرهیختگان حوزوی، دانشگاهی و عموم قابل استفاده است.

کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» شرحی است که مباحث معرفتی، فلسفی و کلامی، حدیثی، تاریخی و حتی برخی از مباحث فقهی مرتبط با نهج البلاغه را تبیین و تحریر می کند.

در حال حاضر جلد اول و دوم این کتاب به زیور چاپ آراسته شده است که جلد اول از خطبه 1 تا 15 و جلد دوم از خطبه 16 تا 32 را در بر می‌گیرد. تلاش می شود که ان شاء الله جلد سوم این مجموعه را برای عرضه در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران که در اردیبهشت سال آینده برگزار خواهد شد، منتشر کنیم.

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در خصوص ویژگی‌های کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» و به خصوص وجه تمایز این اثر با بقیه شروح نهج البلاغه توضیحاتی را ارائه بفرمایید.

حجت الاسلام پرهیزگار: کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» دارای چندین ویژگی مهم و ممتاز است که آن را در میان سایر شروح نهج البلاغه برجسته می‌سازد: اولین ویژگی ممتاز این اثر «تحریر نهج البلاغه بر اساس تفسیر نهج البلاغه به نهج البلاغه و نهج البلاغه به قرآن» است؛ یعنی وقتی حضرت استاد یک بحثی را در نهج البلاغه آغاز می‌کنند، بقیه خطبه‌ها را هم در نظر می‌گیرند که آیا این فقره‌ای که در این خطبه مطرح شده در بقیه خطبه ها، نامه ها یا کلمات قصار امیرالمومنین نیز به آن پرداخته شده است یا نه؟! اگر در جای دیگر هم به آن پرداخته شده باشد، یا اینجا آن بحث معرفتی، تاریخی و امثالهم را به صورت کامل بیان می کنند و با ارجاع به آن مباحث مرتبطی که در جاهای دیگر هست، اشاره می‌کنند یا اینکه بحثی که اینجا هست، مختصر است که به صورت اختصار تبیین می‌شود و به آن خطبه ای ارجاع می‌گردد که اصل بحث در آنجا آمده است تا از تکرار و زیاده‌نویسی جلوگیری شود؛ با این شیوه خواننده متوجه می شود که در این بحث خاص، ارتباط‌ها کجاست.

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در صورت امکان با ذکر یک نمونه این شیوه، یعنی بحث «تفسیر نهج البلاغه به نهج البلاغه» را بیشتر توضیح بفرمایید.

حجت الاسلام پرهیزگار: برای نمونه در خطبه های 35 و 36 و 40 و 58 و 59 و 60  و 61 که پیرامون «خوارج» سخن می‌گویند، به اقتضاء هر خطبه موضوعی درباره نهروانیان و مارقین بیان می‌گردد. در خطبه 35 به جریان «حکمیت»، «فرجام حکمیت»، «خیانت حکمین» پرداخته می‌شود و در خطبه 36 مطالبی همچون «نهی از حکمیت» و «علت عدم پذیرش حکمیت» تبیین می‌گردد و در خطبه 40 شعار «لا حکم الا لله» تحریر و تفسیر می‌شود و در خطبه‌های 58 تا 61 به مباحث دیگری نظیر خبر از آینده شوم خوارج، پیشگویی از قتلگاه مارقین و تداوم تفکر نهروانیان و نهی از کشتار آنان پرداخته خواهد شد. ولی کلیت بحث تاریخی و برخی مباحث معرفتی در مورد خوارج و حکمیت در خطبه 35 تبیین می‌شود که تقریبا ابتدای بحث رسمی درباره خوارج است و مباحث مرتبط با این موضوع در این خطبه طرح می‌شود و تفصیل آن به محل تبیین و تحریرش ارجاع داده می‌شود تا مخاطب بداند که این خطبه‌ها درباره یک موضوع سخن می‌گویند و یک پیوستگی موضوعی در میان آنها وجود دارد؛ این نمونه ای از تفسیر نهج البلاغه به نهج البلاغه است در خصوص مسائل فلسفی و کلامی مطرح شده در نهج البلاغه نیز مانند مثال ذکر شده عمل شده است و این ارجاعات در آن مباحث نیز وجود دارد.

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در خصوص «تفسیر نهج البلاغه به قرآن» نیز توضیح بیشتری ارائه بفرماید که مراد از این شیوه، دقیقاً چیست؟

حجت الاسلام پرهیزگار: تفسیر نهج البلاغه به قرآن به این صورت است که گاهی اوقات آیت الله العظمی جوادی آملی اشاره می کنند که امیرالمومنین با بهره گیری از کدام آیه‌ قرآن سخن خود را مطرح کرده‌اند؛ بر این اساس فقرات نهج البلاغه با بهره‌گیری از آیات قرآن تبیین می‌شود. برخی از مباحث تفصیلی در اینجا مورد تحریر می‌گردد و برخی به تفسیر تسنیم یا تفاسیر موضوعی یا دیگر آثار حضرت استاد ارجاع داده می‌شود.

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: ویژگی های ممتاز دیگر این اثر را توضیح بفرمایید.

حجت الاسلام پرهیزگار: از دیگر ویژگی‌های کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» تفسیر نهج البلاغه با تأکید بر مباحث معرفتی در حوزه اصول دین است. حضرت استاد با تأکید بر این نکته که «تسنیم» تفسیر قرآن است و «ادب فنای مقربان» تبیین مباحث امامت و و لایت، اصرار دارند که در کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» سعی بر این است که مباحث «اصول دین» تبیین و تحریر شود؛ یعنی مباحث خداشناسی، نبوت، امامت، عدل و معاد؛ البته با رعایت اختصار و دقت در گنجایش مباحثی که در نهج البلاغه سید رضی (ره) مطرح شده است.

ویژگی دیگر این اثر «بررسی کامل خطابه‌های امیر مؤمنان علی (علیه السلام) با تأکید بر کتاب تمام نهج البلاغه» است؛ یعنی حضرت استاد در کنار کتاب نهج البلاغه سید رضی کتاب «تمام نهج البلاغه» را هم مد نظر دارند که این خطبه که در نهج البلاغه سید رضی (ره) آمده است، جزء کدام خطبه سید اوصیاء (علیه السلام) بوده و گاهی به کتاب «تمام نهج البلاغه» ارجاع می‌دهند و سعی می‌کنند مباحثی که در کتاب سید رضی (ره) نیامده است، در حد امکان با ارجاع به کتاب «تمام نهج البلاغه» در اثر خود مورد اشاره قرار دهند؛ البته این به این معنا نیست که آیت الله العظمی جوادی آملی شرح کتاب تمام نهج البلاغه را تالیف کرده‌اند، ایشان همان نهج البلاغه سید رضی (ره) را تفسیر کرده‌اند که میان مردم متداول است؛ ولی کتاب «تمام نهج البلاغه» را نیز مورد توجه جدی قرار داده اند.

ویژگی دیگری که در کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» وجود دارد، آثار قلمی منحصر به فردی است که معظم له ویژه این اثر به رشته تحریر درآورده‌اند.

اما از جمله مهمترین ویژگی‌های این اثر «پاسخگویی به برخی از شبهات و قضاوت در خصوص موارد اختلافی است». حضرت استاد بر پاسخ گویی به شبهات یا شبهاتی که از قبل وجود داشته است، تأکید دارند و البته بیشتر مباحث معرفتی به مقتضای خودش در این اثر پاسخ داده می‌شود.

مساله دیگر «پاسخگویی به برخی شبهات و قضاوت در مباحث اختلافی در حوزه نهج البلاغه» است؛ گاهی در رابطه با خود مباحث خطبه‌ها و گاهی اوقات در رابطه با اینکه این خطبه اساساً از امیر بیان(ع) صادر شده است یا نه، بین شیعه و اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد. گاهی اوقات اختلافاتی بین قطب راوندی و ابن ابی الحدید است و یا بعضی از کلمات یا برخی از فقرات را برخی از شارحین به یک صورت معنا کرده‌اند و برخی دیگر به صورت دیگری معنا کرده‌اند، حضرت استاد تاکید دارند که بین این اختلافات قضاوت شود و نظر و دیدگاه صحیح را اخذ و دیدگاه خود را در این زمینه بیان کنند.

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: به شرح نهج البلاغه توسط  ابن ابی الحدید و قطب راوندی اشاره کردید. تفاوت «سلونی قبل ان تفقدونی» (تحریر نهج البلاغه) تالیف حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی با این شروح چیست؟

حجت الاسلام پرهیزگار: وجه تمایزی که بین کتاب «سلونی قبل ان تفقدونی» تالیف حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی و سایر شروح وجود دارد، این است که مثلا شرح ابن ابی الحدید معتزلی بیشتر سبقه تاریخی دارد؛ او با تاکید بر تاریخ مباحث خود را مطرح می‌کند و گاهی اوقات که به مباحث معرفتی می‌پردازد با تکیه بر باورها و گرایش اعتزالی خود مسائل را مطرح می‌کند، اما آیت الله العظمی جوادی آملی نیز مباحث تاریخی را مطرح می‌کنند؛ اما به اقتضای خودش یعنی در قالب درآمد و بیشتر جنبه «شأن صدوری» دارد و یا مثلا شرح ابن میثم بحرانی بیشتر جنبه فلسفی و کلامی دارد؛ اما به صورت اختصار و بقیه شارحینی که نهج البلاغه را تبیین کرده‌اند، غالباً مباحث این دو شارح بزرگ نهج البلاغه را مطرح می‌کنند؛ اما آیت الله العظمی جوادی آملی در شرح و تحریر خود مباحث تاریخی را به اقتضای خودش می‌آورد، مباحث فلسفی و کلامی را به اقتضای خودش ذکر می‌کنند؛ یعنی این اثر هم سبقه تاریخی دارد و هم سبقه فلسفی ـ کلامی دارد و هم به اقتضای بحث، مباحث فقهی را مطرح می‌کند و هم شبهات روز را پاسخ می‌دهد.

این‌ها وجه تمایز و برخی از ویژگی‌های این اثر ارزنده و گرانسنگ با دیگر شروح نهج البلاغه است که سعی شده همه این مباحث با بیانی شیوا و روان، بدون زیاده‌نویسی در عین کمال، تحریر و تبیین گردد.